KUALA LUMPUR: Pada usia muda, ramai lelaki boleh tidur lena sepanjang malam tanpa gangguan.
Namun apabila usia mula memasuki 40-an dan 50-an, sesetengah lelaki mula menyedari satu perubahan yang agak mengganggu.
Mereka kerap terjaga pada waktu malam untuk membuang air kecil.
Pada mulanya, keadaan itu dianggap perkara biasa.
"Mungkin sebab banyak minum air sebelum tidur."
"Mungkin faktor umur."
Tetapi apabila gangguan itu berlaku hampir setiap malam, ramai mula tertanya-tanya sama ada ia petanda masalah kesihatan yang lebih serius.
Menurut pakar urologi, kerap bangun malam untuk membuang air kecil atau nocturia boleh mempunyai pelbagai punca. Salah satu punca yang paling lazim dalam kalangan lelaki berusia ialah pembesaran prostat atau Benign Prostatic Hyperplasia (BPH). BPH adalah keadaan bukan kanser yang menjadi semakin biasa apabila usia meningkat. Ia boleh menyebabkan kesukaran membuang air kecil, aliran air kencing yang lemah dan kencing yang lebih kerap, termasuk pada waktu malam. [mkn.gov.my]
Apa Itu Prostat?
Prostat ialah kelenjar kecil yang hanya terdapat pada lelaki.
Ia terletak di bawah pundi kencing dan mengelilingi sebahagian saluran kencing.
Fungsi utamanya adalah menghasilkan sebahagian cecair yang membentuk air mani.
Semasa usia meningkat, prostat secara semula jadi boleh membesar. Dalam kebanyakan kes, pembesaran ini bukan kanser, tetapi saiz yang semakin besar boleh mula menekan saluran kencing dan menghasilkan pelbagai gejala.
Bila Lelaki Mula Mengalami Masalah Ini?
Menurut pakar perubatan, pembesaran prostat biasanya mula menjadi lebih ketara selepas umur 50 tahun.
Namun ada juga lelaki yang mula mengalami simptom lebih awal.
Dr. Mohd Faizal Abdullah, Pakar Urologi, menjelaskan bahawa ramai pesakit datang ke klinik selepas bertahun-tahun mengabaikan gejala awal.
"Kebanyakan lelaki menganggap ia sebahagian daripada proses penuaan. Mereka hanya mendapatkan rawatan apabila simptom mula mengganggu tidur atau aktiviti harian."
Tanda-Tanda Yang Tidak Patut Diabaikan
Selain kerap bangun malam untuk kencing, beberapa simptom lain boleh berlaku.
Antaranya:
- Aliran air kencing menjadi perlahan
- Sukar memulakan kencing
- Merasakan pundi kencing tidak kosong sepenuhnya
- Kerap ingin membuang air kecil
- Kencing secara terputus-putus
- Perlu meneran ketika membuang air kecil
Jika gejala-gejala ini semakin ketara, pemeriksaan lanjut disarankan.
Bukan Semua Masalah Kencing Adalah Kanser
Perkataan "prostat" sering menyebabkan ramai lelaki terus terfikir tentang kanser.
Hakikatnya, majoriti lelaki yang mengalami simptom saluran kencing sebenarnya mempunyai pembesaran prostat yang bukan kanser.
Walau bagaimanapun, pemeriksaan tetap penting kerana simptom kanser prostat dan pembesaran prostat kadangkala boleh bertindih.
Atas sebab itu, doktor mungkin mencadangkan pemeriksaan lanjut berdasarkan umur, sejarah keluarga dan tahap risiko individu.
Kisah Encik Razak
Razak, 58 tahun, mula menyedari beliau bangun dua hingga tiga kali setiap malam untuk membuang air kecil.
Pada mulanya beliau tidak mengendahkannya.
Namun selepas beberapa tahun, keadaan menjadi semakin mengganggu.
"Paling susah bila tidur terganggu. Pagi bangun rasa tak cukup rehat."
Selepas mendapatkan pemeriksaan, beliau disahkan mengalami pembesaran prostat yang tidak berkaitan dengan kanser.
Dengan rawatan dan perubahan gaya hidup, gejalanya kini lebih terkawal.
Bila Perlu Jumpa Doktor?
Pemeriksaan disarankan jika anda:
✅ Berumur lebih 50 tahun dan mengalami gejala kencing
✅ Kerap bangun malam untuk membuang air kecil
✅ Mengalami aliran kencing yang semakin lemah
✅ Mempunyai sejarah keluarga kanser prostat
✅ Mengalami darah dalam air kencing
Jangan menunggu sehingga keadaan menjadi terlalu mengganggu.
Apa Yang Boleh Dilakukan?
Selain rawatan yang diberikan doktor, beberapa langkah juga boleh membantu:
- Kurangkan minuman berkafein pada waktu malam
- Elakkan minum terlalu banyak air sebelum tidur
- Kekalkan berat badan yang sihat
- Kekal aktif secara fizikal
- Hadiri pemeriksaan kesihatan berkala
Kesimpulan
Kerap bangun malam untuk membuang air kecil bukan semestinya tanda penyakit serius, tetapi ia juga bukan sesuatu yang patut diabaikan.
Bagi ramai lelaki, ia mungkin petunjuk awal bahawa prostat sedang mengalami perubahan yang berkaitan dengan usia.
Lebih awal masalah dikenal pasti, lebih mudah ia diuruskan.
Dan bagi kebanyakan lelaki, langkah pertama yang paling penting bukanlah rawatan.
Sebaliknya, keberanian untuk bercakap mengenainya dan mendapatkan pemeriksaan.
Rujukan
- Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) – Kesedaran Kesihatan Lelaki & Pemeriksaan Berkala.
- Malaysian Urological Association (MUA) – Benign Prostatic Hyperplasia (BPH).
- National Cancer Society Malaysia – Prostate Health Awareness.
- American Urological Association (AUA) Guideline on Benign Prostatic Hyperplasia.
