KUALA LUMPUR: Setiap pagi, ribuan rakyat Malaysia memulakan hari dengan sarapan nasi lemak, teh tarik atau roti canai sebelum menuju ke tempat kerja. Bagi kebanyakan orang, ia hanyalah rutin harian biasa. Namun tanpa disedari, tabiat pemakanan, kurang aktiviti fizikal dan peningkatan berat badan boleh menyumbang kepada satu penyakit yang semakin membimbangkan negara iaitu diabetes.
Lebih membimbangkan, ramai individu tidak mengetahui mereka sebenarnya menghidap diabetes sehingga komplikasi serius mula muncul. Menurut garis panduan klinikal Malaysia, hampir 50% individu yang menghidap diabetes masih belum didiagnosis. [moh.gov.my], [mems.my]
"Saya Rasa Sihat, Tak Mungkin Ada Diabetes"
Itulah tanggapan yang sering didengar di klinik dan hospital.
Seorang eksekutif berusia 45 tahun mungkin berasa sihat, masih bekerja sepenuh masa dan jarang jatuh sakit. Namun ketika menjalani pemeriksaan kesihatan syarikat, bacaan gula darahnya didapati jauh lebih tinggi daripada paras normal.
Situasi seperti ini bukanlah sesuatu yang luar biasa.
Diabetes, khususnya diabetes jenis 2, sering berkembang secara perlahan selama bertahun-tahun. Gejalanya mungkin terlalu ringan sehingga pesakit tidak menyedari sebarang perubahan pada tubuh mereka. [who.int], [who.int]
Apa Sebenarnya Diabetes?
Diabetes berlaku apabila paras glukosa atau gula dalam darah menjadi terlalu tinggi.
Keadaan ini boleh berlaku apabila badan tidak menghasilkan insulin yang mencukupi atau tidak menggunakan insulin dengan berkesan. Insulin merupakan hormon penting yang membantu gula dalam darah masuk ke dalam sel untuk digunakan sebagai tenaga. [who.int], [cdc.gov]
Apabila proses ini terganggu, gula akan berkumpul dalam darah dan akhirnya merosakkan pelbagai organ penting jika tidak dikawal. [who.int], [who.int]
Kenapa Diabetes Semakin Banyak Berlaku?
Perubahan gaya hidup moden menjadi antara penyumbang utama.
Hari ini, ramai rakyat Malaysia:
- Duduk terlalu lama di pejabat
- Kurang bersenam
- Mengambil makanan tinggi kalori
- Mengambil minuman bergula setiap hari
- Mengalami masalah berat badan berlebihan
Gabungan faktor-faktor ini meningkatkan risiko diabetes jenis 2 secara ketara. [who.int]
Bayangkan seorang pekerja pejabat yang memulakan hari dengan teh tarik, menikmati minuman manis semasa makan tengah hari dan menggunakan kenderaan untuk hampir semua urusan harian. Lama-kelamaan, risiko penyakit metabolik seperti diabetes akan meningkat.
Apakah Tanda-Tanda Diabetes?
Antara simptom yang sering dikaitkan dengan diabetes ialah:
- Kerap dahaga
- Kerap membuang air kecil
- Mudah letih
- Penglihatan kabur
- Berat badan menurun tanpa sebab
- Luka lambat sembuh
Namun bagi diabetes jenis 2, gejala-gejala ini kadangkala muncul secara perlahan dan mungkin tidak disedari selama bertahun-tahun. [who.int], [who.int], [fda.gov]
Komplikasi Yang Ramai Tidak Nampak
Apa yang menjadikan diabetes berbahaya bukan sekadar bacaan gula yang tinggi.
Jika tidak dikawal, diabetes boleh menyebabkan:
- Penyakit jantung
- Strok
- Kegagalan buah pinggang
- Kerosakan saraf
- Masalah penglihatan
- Amputasi kaki dalam kes tertentu
WHO melaporkan bahawa diabetes merupakan antara penyumbang utama kepada penyakit buah pinggang, serangan jantung dan strok di seluruh dunia. [who.int], [who.int]
Di Malaysia, komplikasi inilah yang sering menyebabkan pesakit mendapatkan rawatan, sedangkan diabetes sebenarnya boleh dikesan lebih awal.
Siapa Yang Berisiko?
Risiko diabetes meningkat jika anda:
✅ Berumur 30 tahun ke atas
✅ Berat badan berlebihan atau obes
✅ Kurang melakukan aktiviti fizikal
✅ Mempunyai sejarah keluarga diabetes
✅ Menghidap tekanan darah tinggi
✅ Mempunyai kolesterol tinggi
Menurut garis panduan Malaysia, saringan diabetes wajar dipertimbangkan bagi individu berumur lebih 30 tahun yang mempunyai faktor risiko tertentu. [moh.gov.my], [mems.my]
Pemeriksaan Awal Mampu Menyelamatkan Nyawa
Ramai pesakit hanya mengetahui mereka mempunyai diabetes selepas mengalami komplikasi.
Hakikatnya, ujian darah yang mudah boleh membantu mengesan diabetes atau pra-diabetes sebelum kerosakan serius berlaku. Pengesanan awal memberi peluang kepada individu untuk membuat perubahan gaya hidup dan mendapatkan rawatan yang sesuai. [moh.gov.my], [who.int]
Kesimpulan
Diabetes bukan lagi penyakit yang hanya menyerang golongan warga emas. Dengan perubahan gaya hidup moden, semakin ramai rakyat Malaysia berisiko menghidap penyakit ini pada usia yang lebih muda.
Jangan tunggu sehingga mengalami simptom. Pemeriksaan kesihatan secara berkala boleh membantu mengesan diabetes lebih awal dan mencegah komplikasi yang boleh menjejaskan kualiti hidup.
Rujukan Perubatan
- Clinical Practice Guidelines (CPG) Management of Type 2 Diabetes Mellitus (6th Edition), Malaysia. [mems.my], [moh.gov.my]
- Ministry of Health Malaysia, Clinical Practice Guidelines Repository. [moh.gov.my]
- World Health Organization (WHO) – Diabetes Fact Sheet. [who.int], [who.int]
- CDC – Diabetes Basics. [cdc.gov]
